(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
10.9. అధ్యాయః 009
Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics
ద్రౌణికృపకృతవర్మభిర్దుర్యోధనమేత్య శోచనం॥ 1 ॥
దుర్యోధనంప్రతి ద్రౌణినా సుప్తజవధకథనం॥ 2 ॥
దుర్యోధనేన ప్రాణత్యాగః॥ 3 ॥
ద్రౌణ్యాదీనాం నగరగమనం॥ 4 ॥
సంజయస్య వ్యాసానుగ్రహప్రాప్తదివ్యజ్ఞాననాశః॥ 5 ॥
Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 10-9-0x(5279)(64436)
తే హత్వా సర్వపాంచాలాంద్రౌపదేయాంశ్చ సర్వశః।
ఆగచ్ఛన్సహితాస్తత్ర యత్ర దుర్యోధనో హతః॥ 10-9-1(64437)
గత్వా చైనమపశ్యంత కించిత్ప్రాణం జనాధిపం।
తతో రథేభ్యః ప్రస్కంద్య పరివవ్రుస్తవాత్మజం॥ 10-9-2(64438)
తం భగ్రసక్థం రాజేంద్ర కృచ్ఛ్రప్రాణమచేతసం।
వమంతం రుధిరం వక్త్రాదపశ్యన్వసుధాతలే॥ 10-9-3(64439)
వృతం సమంతాద్బహుభిః శ్వాపదైర్ఘోరదర్శనైః।
సాలావృకగణైశ్చైవ భక్షయిష్యద్భిరంతికాత్॥ 10-9-4(64440)
నిరాయంతం కృచ్ఛ్రాత్తాఞ్శ్వాపదాంశ్చ చిఖాదిషూన్।
వివేష్టమానమురుభ్యాం సుభృశం గాఢవేదనం॥ 10-9-5(64441)
తం శయానం తథా దృష్ట్వా భూమౌ సురుధిరోక్షితం।
హతశిష్టాస్త్రయో వీరాః శోకార్తాః పర్యదేవయన్।
అశ్వత్థామా కృపశ్చైవ కృతవర్మా చ సాత్వతః॥ 10-9-6(64442)
తైస్త్రిభిః శోణితాదిగ్ధౌర్నిః శ్వసద్భిర్మహారథైః।
శుశుభే స వృతో రాజా వేదీ త్రిభిరివాగ్నిభిః॥ 10-9-7(64443)
తే తం శయానం సంప్రేక్ష్య రాజానమతథోచితం।
అవిషహ్యేన దుఃఖేన తతస్తే రురుదుస్త్రయః॥ 10-9-8(64444)
తతస్తు రుధిరం హస్తైర్ముఖాన్నిర్మృజ్య తస్య హి।
రణే రాజ్ఞః శయానస్య కృపః సంపర్యదేవయత్॥ 10-9-9(64445)
కృప ఉవాచ। 10-9-10x(5280)
న దైవస్యాతిభారోఽస్తి యదయం రుధిరోక్షితః।
ఏకాదశచమూభర్తా శేతే దుర్యోధనో హతః॥ 10-9-10(64446)
పశ్య చామీకరాభస్య చామీకరవిభూషితాం।
గదాం గదాప్రియస్యేమాం సమీపే పతితాం భువి॥ 10-9-11(64447)
ఇయమేనం గదా శూరం న జహాతి రణేరణే।
స్వర్గాయాపి వ్రజంతం హి న జహాతి యశస్వినం॥ 10-9-12(64448)
పశ్యేమాం సహ వీరేణ జాంబూనదవిభూషితాం।
శయానాం శయనే హర్ంయే భార్యాం ప్రీతిమతీమివ॥ 10-9-13(64449)
యోఽయం మూర్ధాభిషిక్తానామగ్రే యాతి పరంతపః।
స హతో గ్రసతే పాంసూన్పశ్య కాలసయ పర్యయం॥ 10-9-14(64450)
యేనాజౌ నిహతా భూమౌ శేరతే క్షత్రియర్షభాః।
స భూమౌ నిహతః శేతే కురురాజః పరైరయం॥ 10-9-15(64451)
భయాన్నమంతి రాజానో యస్య స్మ శతసంఘశః।
స వీరశయనే శేతే క్రవ్యాద్భిః పరివారితః॥ 10-9-16(64452)
యముపాసన్నృపాః పూర్వమర్థహేతోర్మహీపతిం।
ఉపాత్పతే చ తం హ్యద్య క్రవ్యాదా మాంసగృద్ధినః॥ 10-9-17(64453)
సంజయ ఉవాచ। 10-9-18x(5281)
తం శయానం కురుశ్రేష్ఠం తతో భరతసత్తమం।
అశ్వత్థామా సమాలింగ్య కరుణం పర్యదేవయత్॥ 10-9-18(64454)
ఆహుస్త్వాం రాజశార్దూల ముఖ్యం సర్వధనుష్మతాం।
ధనాధ్యక్షోపమం యుద్ధే శిష్యం సంకర్షణస్య చ॥ 10-9-19(64455)
కథం వివరమద్రాక్షీద్భీమసేనస్తవానఘ।
బలినం కృతినో నిత్యం సూదః పాపాత్మవాన్నృప॥ 10-9-20(64456)
కాలో నూనం మహారాజ లోకేఽస్మిన్బలవత్తరః।
పశ్యామో నిహతం త్వాం చ భీమసేనేన సంయుగే॥ 10-9-21(64457)
కథం త్వాం సర్వధర్మజ్ఞం క్షుద్రః పాపో వృకోదరః।
నికృత్యా హతవాన్మందో నూన కాలో దురత్యయః॥ 10-9-22(64458)
ద్వంద్వయుద్ధే హ్యధర్మేణ సమాహూయౌజసా మృధే।
గదయా భీమసేనేన నిర్భగ్నే సక్థినీ తవ॥ 10-9-23(64459)
అధర్మేణ హతస్యాజౌ మృద్యమానం పదా శిరః।
య ఉపేక్షితవాన్క్షుద్రం ధిక్తమస్తు--యుధిష్ఠిరం॥ 10-9-24(64460)
యుద్ధేష్వపవదిష్యంతి యోధా నూనం వృకోదరం।
యావత్స్థాస్యంతి భూతాని నికృత్యా హ్యసి పాతితః॥ 10-9-25(64461)
నను రామోఽబ్రవీద్రాజంస్త్వాం సదా యదునందనః।
దుర్యోధనసమో నాస్తి గదాయామితి వీర్యవాన్॥ 10-9-26(64462)
శ్లాఘతే త్వాం హి వార్ష్ణేయో రాజన్సంసత్సు భారత।
స శిష్యో మమ కౌరవ్యో గదాయుద్ధ ఇతి ప్రభో॥ 10-9-27(64463)
యాం గతిం క్షత్రియస్యాహుః ప్రశస్తాం పరమర్షయః।
హతస్యాభిముఖస్యాజౌ ప్రాప్తస్త్వమసి తాం గతిం॥ 10-9-28(64464)
దుర్యోధన న శోచామి త్వామహం పురుషర్షభ।
హతపుత్రౌ తు శోచామి గాంధారీం పిరం చ తే॥ 10-9-29(64465)
ద్వావనాథౌ కృతౌ వీర త్వయా నాథేన వర్ధితౌ।
భిక్షుకౌ విచరిష్యేతే శోచంతౌ పృథివీమిమాం॥ 10-9-30(64466)
ఘిగస్తు కృష్ణం వార్ష్ణేయమర్జునం చాపి దుర్మతిం।
ధర్మజ్ఞమానిమౌ యౌ త్వాం వధ్యమానముపేక్షతాం॥ 10-9-31(64467)
పాండవాశ్చాపి తే సర్వే కిం వక్ష్యంతి నరాధిప।
కథం దుర్యోధనోఽస్మాభిర్హత ఇత్యనపత్రపాః॥ 10-9-32(64468)
ధన్యస్త్వమసి గాంధారే యస్వమాయోధనే హతః।
ప్రయాతోఽభిముఖః శత్రూంధర్మేణ పురుషర్షభ॥ 10-9-33(64469)
హతపుత్రా హి గాంధారీ నిహతజ్ఞాతిబాంధవా।
ప్రజ్ఞాచక్షుశ్చ దుర్ధర్షః కాం దశాం ప్రతిపత్స్యతే॥ 10-9-34(64470)
ధిగస్తు కృతవర్మాణం మాం కృపం చ మహారథం।
యే వయం న గతాః స్వర్గం త్వాం పురస్కృత్య పార్థివం॥ 10-9-35(64471)
దాతారం సర్వకామానాం రక్షితారం ప్రజాహితం।
యద్వయం నానుగచ్ఛామ త్వాం ధిగస్మాన్నరాధమాన్॥ 10-9-36(64472)
కృపస్య తవ వీర్యేణ మమ చైవ పితుశ్చ మే।
సభృత్యానాం నరవ్యాఘ్ర రత్నవంతి గృహాణి చ॥ 10-9-37(64473)
తవ ప్రసాదాదస్మాభిః సమిత్రైః సహ బాంధవైః।
అవాప్తాః క్రతవో ముఖ్యా బహవో భూరిదక్షిణాః॥ 10-9-38(64474)
కుతశ్చాపీదృశం పాపాః ప్రవర్తిష్యామహే వయం।
యాదృశేన పురస్కృత్య త్వం గతః సర్వపార్థివాన్॥ 10-9-39(64475)
వయమేవ త్రయో రాజన్గచ్ఛంతం పరమాం గతిం।
యద్వై త్వాం నానుగచ్ఛాభస్తేన తప్స్యామహే వయం। 10-9-40(64476)
తత్స్వర్గహీనా హీనార్థాః స్మరంతః సుకృతస్య తే।
కిం నామ తద్భవేత్కర్మ యేన త్వాం న వ్రజామ వై॥ 10-9-41(64477)
దుఃఖం నూన కురుశ్రేష్ఠ చరిష్యామ మహీమిమాం।
హీనానాం నస్త్వయా రాజన్కుతః శాంతిః కుతః సుఖం॥ 10-9-42(64478)
గత్వైవ తు మహారాజ సమేత్య చ మహారథాన్।
యథాజ్యేష్ఠం యథాశ్రేష్ఠం పూజయేర్వచనాన్మమ॥ 10-9-43(64479)
ఆచార్యం పూజయిత్వా చ కేతుం సర్వధనుష్మతాం।
హతం మయాఽద్య శంశేథా దృష్టద్యుంనం నరాధిప॥ 10-9-44(64480)
పరిష్వజేథా రాజానం బాహ్లికం సుమహారథం।
సైంధవం సోమదత్తం చ భూరిశ్రవసమేవ చ॥ 10-9-45(64481)
తథా పూర్వగతానన్యాన్స్వర్గే పార్థివసత్మాన్।
అస్మద్వాక్యాత్పరిష్వజ్య సంపృచ్ఛేస్వమనామయం॥ 10-9-46(64482)
సంజయ ఉవాచ। 10-9-47x(5282)
ఇత్యేవముక్వా రాజానం భగ్నసక్థమచేతసం।
అశ్వత్థామా లఘుప్రాణం పునర్వచనమబ్రవీత్॥ 10-9-47(64483)
దుర్యోధన జీవసి చేద్వాక్యం శ్రోత్రముఖం శృణు।
సప్ పాండవతః శిష్టా ధార్తరాష్ట్రాస్త్రయో వయం॥ 10-9-48(64484)
తే చైవ భ్రాతరః పంచ వాసుదేవోఽథ సాత్యకిః।
అహం చ కృతవర్మా చ కృపః శారద్వతస్తథా॥ 10-9-49(64485)
ద్రౌపదేయా హతాః సర్వే ధృష్టద్యుంనస్య చాత్మజాః।
పంచాలా నిహతాః సర్వే మత్స్యశేషం చ భారత॥ 10-9-50(64486)
కృతే ప్రతికృతం పశ్య హతపుత్రా హి పాండవాః।
సౌప్తికే శిబిరం తేషాం హతం సనరవాహనం॥ 10-9-51(64487)
మయా చ పాపకర్మాఽసౌ ధృష్టద్యుంనో మహీపతే।
ప్రవిశ్య శిబిరం రాత్రౌ పశుమారేణ మారితః॥ 10-9-52(64488)
దుర్యోధనస్తు తాం వాచం నిశంయ మనసః ప్రియాం।
ప్రతిలభ్య పునశ్చేత ఇదం వచనమబ్రవీత్॥ 10-9-53(64489)
న మేఽకరోత్ద్గాంగేయో న కర్ణో న చ తే పితా।
యత్త్వయా కృపభోజాభ్యాం సహితేనాద్య మే కృతం॥ 10-9-54(64490)
స చ సేనాపతిః క్షుద్రో హతః సార్ధం శిఖండినా।
తేన మన్యే మఘవతా సమమాత్మానమద్య వై॥ 10-9-55(64491)
స్వస్తి ప్రాప్నుత భద్రం వః స్వర్గే నః సంగమః పునః।
ఇత్యేవముక్త్వా పుత్రస్తే కురురాజో మహామనాః॥ 10-9-56(64492)
ప్రాణానుపాసృజద్వీరః సుహృదాం దుఃఖమాదధత్।
అపాక్రామద్దివం పుణ్యాం శరీరం క్షితిమావిశత్॥ 10-9-57(64493)
ఏవం తే నిధనం యాతః పుత్రో దుర్యోధనో నృప।
అగ్రే యాత్వా రణే శూరః పశ్రాద్వినిహతః పరైః॥ 10-9-58(64494)
తథైవ తే పరిష్వక్తాః పరిష్వజ్య చ తే నృపం।
పునః పునః ప్రేక్షమాణాః స్వకానారురుహూ రథాన్॥ 10-9-59(64495)
ఇత్యేవం ద్రోణపుత్రస్య నిశంయ కరుణాం గిరం।
ప్రత్యూషకాలే శోకార్తాః ప్రాద్రవన్నగరం ప్రతి॥ 10-9-60(64496)
ఏవమేష క్షయో వృత్తః కురుపాండవసేనయోః।
ఘోరో విశసనో రౌద్రో రాజందుర్మంత్రితే తవ॥ 10-9-61(64497)
తవ పుత్రే గతే స్వర్గం శోకార్స్య మమానఘ।
ఋషిదత్తం ప్రనష్టం తద్దివ్యదర్శిత్వమద్య వై॥ 10-9-62(64498)
వైశంపాయన ఉవాచ। 10-9-63x(5283)
ఇతి శ్రుత్వా స నృపతిర్జ్ఞాతిపుత్రవధం తదా।
నిఃశ్వస్య దీర్ఘముష్ణం చ తతశ్చింతాపరోఽభవత్॥ ॥ 10-9-63(64499)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సౌప్తికపర్వణి నవమోఽధ్యాయః॥ 9 ॥

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes
10-9-17 ఉపాసత ద్విజాః పూర్వమర్థహేతోర్యమీశ్వరమితి ఝ.పాఠః॥
10-9-23 ధర్మయుద్ధే హ్యధర్మేణేతి ఝ.పాఠః॥
10-9-9 నవమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.